Dyfarniadau Dinesig i Ddau Arwr a Achubodd Ddyn o’i Gartref Llawn Mwg

29/01/2015

 

Dyfarnwyd gwobrau dinesig i ddau ddyn a beryglodd eu bywydau i ddod â gŵr oedrannus allan o’i gartref yng Nghaerffili a oedd yn llawn mwg. Rhoddwyd y dyfarniad gan Gyngor Cymunedol Penyrheol, Enau’r-glyn a Threcenydd.

Cysylltodd Peggy Leigh, a alwai’n rheolaidd i weld Frank Thomas, oedd yn 94 mlwydd oed, yn ei gartref yn Heol y Pia, Glenfields, â Lindsay Whittle. A hi ddywedodd wrtho am ymdrechion arwrol Carl Davies, sydd hefyd o Heol y Pia ac a oedd ar ei ffordd adre o’i waith. A hefyd, Paul Davies, o Abertawe a oedd yn gweithio yn yr ardal. Dywedodd Lindsay Whittle, a ysgrifennodd at y Cyngor Cymunedol; "Roeddwn yn adnabod Frank yn dda iawn. Roedd yn aelod o Blaid Cymru ac yn gymeriad poblogaidd yn yr ardal.

Mae’r dynion hyn yn llawn deilyngu’r gwobrau am eu dewrder wrth iddynt fynd i mewn i dŷ oedd yn llawn mwg i ddod â Frank allan dan amodau anodd iawn."

Dywedodd Peggy Leigh: "Roedd Frank yn perthyn i’r un eglwys â fi, eglwys Bresbyteraidd Heol Sant Cenydd, ac arferai nifer ohonom gadw llygad arno. Fi ddaeth o hyd i’r tân, a achoswyd, mae’n debyg, gan wresogydd oedd yn mud losgi, pan oeddwn yn galw i mewn.

"Ceisiais fynd i mewn i’r tŷ ddwy waith gan fethu mynd heibio i’r ail ddrws am fod y mwg du yn creu amgylchedd dagllyd. Ond daeth y dynion dewr hyn heibio a thynnu Frank allan. Teimlais ei bod yn bwysig cydnabod eu gweithred."

 

Dywedodd y Cynghorydd Steve Skivens, Cadeirydd y Cyngor Cymunedol a chyn prif swyddog tân: "Roedd y dynion hyn yn ddewr iawn i fentro i mewn i’r tŷ ac achub Mr Thomas. Yn anffodus, bu farw’n ddiweddarach, ond derbyniodd sylw meddygol a wnaeth ei oriau olaf yn fwy cysurus.

"Mae unrhyw un sy’n mynd di mewn i dŷ sydd ar dân yn mynd i le peryglus ac arswydus. Er na fyddwn i’n argymell gwneud hyn, y tro hwn rhaid cydnabod dewrder a phenderfyniad y dynion hyn i achub y gŵr yn ei drybini."